Coaching ADHD dla dorosłych – na czym polega i kiedy warto z niego skorzystać?

Coaching ADHD dla dorosłych – na czym polega i kiedy warto z niego skorzystać?

ADHD to nie tylko trudności z koncentracją, organizacją czy impulsywnością. To również różnice w sposobie przetwarzania informacji, regulowania emocji, zarządzania energią i podejmowania działań. Różne nasilenie i wzajemne oddziaływanie tych cech, w połączeniu z indywidualnymi doświadczeniami, mocnymi stronami i potrzebami, sprawiają, że osoby z ADHD mogą funkcjonować w bardzo różny sposób. Dlatego rozwiązania, które sprawdzają się u jednej osoby, niekoniecznie będą skuteczne u innej.

Coaching ADHD to forma wsparcia, która uwzględnia tę indywidualną różnorodność. Pomaga lepiej zrozumieć własny sposób funkcjonowania, rozpoznawać mocne strony i wypracowywać strategie dopasowane do indywidualnych potrzeb. Koncentruje się na konkretnych wyzwaniach w życiu osobistym i zawodowym, wspierając klienta w poszukiwaniu rozwiązań, które pomagają mu skuteczniej działać i realizować ważne dla niego cele.

Na czym dokładnie polega coaching ADHD? Jak wygląda proces coachingowy? Nad jakimi wyzwaniami można pracować? I kiedy warto skorzystać z tej formy wsparcia?

Czym jest coaching ADHD i czym różni się od tradycyjnego coachingu?

Coaching ADHD to proces rozwojowy, który uwzględnia specyfikę funkcjonowania osób z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). Jego celem jest wspieranie klienta w lepszym rozumieniu własnych potrzeb, rozpoznawaniu mocnych stron oraz wypracowywaniu strategii, które pomagają radzić sobie z codziennymi wyzwaniami i realizować ważne dla niego cele.

Podobnie jak w tradycyjnym coachingu, punktem wyjścia są cele, potrzeby i zasoby klienta. Różnica polega na tym, że w coachingu ADHD szczególną uwagę poświęca się temu, w jaki sposób ADHD wpływa na podejmowanie działań, organizację pracy, zarządzanie uwagą, emocjami i energią oraz realizację zadań.

Osoba z ADHD często doskonale wie, co powinna zrobić, a mimo to ma trudność z rozpoczęciem działania. Może tworzyć szczegółowe plany, których później nie realizuje, odkładać ważne zadania, angażować się intensywnie w nowe projekty, a następnie tracić zainteresowanie ich kontynuowaniem.

Tradycyjne metody organizacji pracy czy zarządzania czasem nie zawsze odpowiadają jej potrzebom. Problem nie musi wynikać z braku wiedzy, motywacji czy zaangażowania, ale może być związany z trudnościami w zakresie funkcji wykonawczych, które odpowiadają między innymi za planowanie, inicjowanie działań, kontrolowanie impulsów i elastyczne dostosowywanie zachowania do zmieniających się okoliczności.

W coachingu ADHD nie chodzi więc wyłącznie o ustalenie, co klient chce osiągnąć, ale również o zrozumienie, co pomaga mu działać, co utrudnia realizację zamierzeń i jakich warunków potrzebuje, aby skuteczniej wykorzystywać swoje możliwości.

Ważnym elementem coachingu ADHD jest również psychoedukacja, która uzupełnia proces coachingowy o wiedzę dotyczącą specyfiki funkcjonowania z ADHD. Pomaga klientowi lepiej zrozumieć mechanizmy związane między innymi z funkcjami wykonawczymi, regulacją uwagi, emocji i motywacji oraz dostrzec, w jaki sposób wpływają one na jego codzienne życie.

Psychoedukacja pozwala spojrzeć na dotychczasowe doświadczenia z nowej perspektywy. Trudności, które wcześniej mogły być interpretowane jako brak samodyscypliny, motywacji czy konsekwencji, mogą okazać się związane ze specyfiką funkcjonowania z ADHD. Dzięki temu klient może lepiej rozpoznawać własne potrzeby, rozumieć przyczyny napotykanych trudności i bardziej świadomie poszukiwać sposobów radzenia sobie z nimi.

W coachingu ADHD psychoedukacja nie jest więc celem samym w sobie, lecz stanowi podstawę do wypracowywania indywidualnych strategii działania. Wiedza o ADHD pomaga klientowi zrozumieć, dlaczego określone rozwiązania sprawdzają się w jego przypadku, a inne nie, i wykorzystać tę świadomość do wprowadzania zmian w codziennym życiu.

Podsumowując, coaching ADHD to nie tylko praca nad osiąganiem celów, ale przede wszystkim proces, który pozwala wprowadzać realne zmiany w codziennym życiu – w sposób zgodny z własnymi potrzebami, możliwościami i sposobem funkcjonowania.

W jakich obszarach życia może pomóc coaching ADHD?

ADHD może wpływać na wiele obszarów codziennego funkcjonowania – od organizacji obowiązków i realizacji celów zawodowych, przez relacje z innymi, aż po sposób przeżywania emocji i zarządzania własną energią.

W coachingu nie pracuje się jednak nad wszystkimi trudnościami jednocześnie. Punktem wyjścia są konkretne wyzwania, które klient uznaje za ważne i nad którymi chce pracować.

Organizacja codzienności, planowanie i ustalanie priorytetów

Trudności z planowaniem, szacowaniem czasu potrzebnego na wykonanie zadania czy ustalaniem priorytetów mogą sprawiać, że nawet dobrze zaplanowany dzień szybko zamienia się w serię nieprzewidzianych działań.

Osoby z ADHD mogą mieć poczucie, że nieustannie nadrabiają zaległości, zajmują się wieloma sprawami jednocześnie, a mimo dużego wysiłku nie realizują tego, co rzeczywiście jest dla nich ważne.

W coachingu ADHD można pracować nad tworzeniem indywidualnych sposobów organizacji codzienności, które uwzględniają między innymi dostępne zasoby uwagi, poziom energii, charakter wykonywanych zadań i warunki sprzyjające koncentracji.

Celem nie jest stworzenie idealnego harmonogramu, lecz wypracowanie takiego sposobu planowania i działania, który będzie służył klientowi.

Odkładanie zadań na później nie zawsze oznacza brak motywacji. W przypadku ADHD może wiązać się z trudnościami w inicjowaniu działania, określeniu pierwszego kroku, oszacowaniu wysiłku potrzebnego do wykonania zadania czy utrzymaniu zaangażowania, szczególnie gdy zadanie jest monotonne lub nie przynosi natychmiastowej satysfakcji.

Prokrastynacja, perfekcjonizm i trudności z rozpoczynaniem działania

Dodatkową przeszkodą bywa perfekcjonizm. Wysokie oczekiwania wobec siebie i obawa przed popełnieniem błędu mogą prowadzić do odwlekania rozpoczęcia pracy lub wielokrotnego poprawiania szczegółów kosztem ukończenia zadania.

W coachingu ADHD klient może przyjrzeć się sytuacjom, w których najczęściej pojawiają się takie trudności, rozpoznać mechanizmy utrudniające działanie i wypracować strategie pomagające rozpoczynać, kontynuować oraz kończyć zadania.

Regulacja emocji, przeciążenie i zarządzanie energią

Intensywne reakcje emocjonalne, trudności w radzeniu sobie z frustracją czy silne przeżywanie krytyki mogą stanowić istotne wyzwanie dla części osób z ADHD.

Do tego dochodzi przeciążenie wynikające z nadmiaru obowiązków, bodźców i oczekiwań. Niektóre osoby funkcjonują w cyklu intensywnego zaangażowania, po którym następuje znaczny spadek energii i trudność z powrotem do codziennych zadań.

W coachingu ADHD można pracować nad rozpoznawaniem sytuacji sprzyjających przeciążeniu, lepszym rozumieniem własnych reakcji oraz tworzeniem warunków wspierających bardziej zrównoważone funkcjonowanie.

Istotnym elementem może być również nauka uwzględniania odpoczynku i regeneracji podczas planowania obowiązków, zamiast traktowania ich jako czegoś, na co można sobie pozwolić dopiero po wykonaniu wszystkich zadań.

Coaching nie zastępuje psychoterapii ani leczenia zaburzeń emocjonalnych. Może natomiast wspierać rozwijanie samoświadomości i praktycznych strategii radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami.

Poczucie własnej wartości, granice i relacje z innymi

Wieloletnie doświadczenia związane z trudnościami w realizowaniu oczekiwań, częstą krytyką czy porównywaniem się z innymi mogą wpływać na sposób, w jaki osoba z ADHD postrzega siebie i swoje możliwości.

Niektóre osoby wypracowują strategie polegające na nadmiernym kontrolowaniu własnego zachowania, ukrywaniu trudności, podejmowaniu zbyt wielu zobowiązań lub nieustannym dążeniu do spełniania oczekiwań otoczenia.

Z czasem może to prowadzić do przeciążenia, trudności w stawianiu granic i poczucia, że własne potrzeby zawsze schodzą na dalszy plan.

Coaching ADHD może wspierać klienta w rozpoznawaniu własnych potrzeb, mocnych stron i ograniczeń, a także w poszukiwaniu sposobów komunikowania ich innym osobom.

Praca coachingowa może dotyczyć między innymi asertywności, ustalania granic w relacjach osobistych i zawodowych, podejmowania decyzji zgodnych z własnymi priorytetami oraz budowania większego zaufania do siebie i swoich możliwości.

Mocne strony ADHD oraz realizacja celów osobistych i zawodowych

Coaching ADHD nie koncentruje się wyłącznie na trudnościach. Ważnym elementem procesu jest rozpoznawanie indywidualnych zasobów, umiejętności, zainteresowań i warunków, w których klient może najpełniej wykorzystywać swoje możliwości.

Niektóre osoby z ADHD dostrzegają u siebie dużą kreatywność, łatwość generowania pomysłów, zdolność intensywnego angażowania się w interesujące zadania czy umiejętność szybkiego reagowania w dynamicznych sytuacjach. Nie są to jednak cechy uniwersalne dla wszystkich osób z ADHD.

W coachingu ADHD klient może przyjrzeć się swoim mocnym stronom i zastanowić się, jak wykorzystywać je w realizacji celów osobistych oraz zawodowych.

Praca może obejmować rozwój zawodowy, podejmowanie nowych wyzwań, realizację własnych projektów, budowanie sposobu pracy dopasowanego do indywidualnych potrzeb czy poszukiwanie większej równowagi pomiędzy życiem zawodowym a osobistym.

Jak wygląda coaching ADHD krok po kroku?

Coaching ADHD jest procesem opartym na partnerskiej współpracy klienta i coacha. Nie polega na przekazywaniu gotowych instrukcji ani narzucaniu określonych metod działania. Jego istotą jest wspólne poszukiwanie rozwiązań, które odpowiadają potrzebom, możliwościom i celom konkretnej osoby.

Proces coachingowy ma określoną strukturę, ale jego przebieg jest indywidualny. Tematy kolejnych spotkań, tempo pracy oraz stosowane strategie wynikają z potrzeb klienta i tego, co dzieje się w jego codziennym życiu.

Pierwsza sesja – poznanie potrzeb i określenie celu współpracy

Czy na pierwszą sesję coachingu ADHD trzeba przyjść z gotowym, sprecyzowanym celem? Nie. Określenie celu jest częścią procesu coachingowego, a nie warunkiem jego rozpoczęcia.

Klient może wiedzieć, nad czym chce pracować, ale może również przyjść z ogólnym poczuciem, że pewne obszary jego życia wymagają zmiany, choć nie potrafi jeszcze dokładnie określić, na czym miałaby ona polegać.

Pierwsze spotkanie służy poznaniu klienta, jego aktualnej sytuacji, potrzeb i wyzwań, z którymi się mierzy. Coach wspiera go w przyjrzeniu się temu, co obecnie sprawia mu największą trudność, jakie działania podejmował do tej pory, co okazało się pomocne, a co nie przyniosło oczekiwanych rezultatów.

Ważnym elementem jest również rozpoznanie mocnych stron klienta, jego zasobów oraz indywidualnych potrzeb związanych z ADHD.

W coachingu ADHD szczególnie istotne jest to, że cel, z którym klient przychodzi na sesję, nie zawsze okazuje się tym, nad którym rzeczywiście warto pracować.

Przykładowo, klient może zgłosić trudności z prokrastynacją i chcieć pracować nad lepszą organizacją czasu. Jednak podczas rozmowy może się okazać, że główną przeszkodą w realizacji zadań nie jest brak odpowiedniego systemu planowania, lecz chroniczne przemęczenie. W takiej sytuacji wprowadzanie kolejnych metod organizacji pracy może jedynie zwiększać presję i frustrację. Znacznie ważniejsze może okazać się rozpoznanie źródeł przeciążenia, zadbanie o regenerację i stworzenie warunków, w których klient będzie miał zasoby potrzebne do działania.

Dlatego określanie celu w coachingu ADHD nie polega wyłącznie na nazwaniu trudności i zaplanowaniu sposobu jej rozwiązania. To proces odkrywania, co rzeczywiście stoi za danym wyzwaniem, jakie potrzeby pozostają niezaspokojone i na czym warto skoncentrować pracę w danym momencie.

Na tej podstawie klient i coach wspólnie określają kierunek współpracy. Cel może być doprecyzowywany lub modyfikowany w trakcie procesu, gdy klient lepiej poznaje swój sposób funkcjonowania i odkrywa nowe zależności.

Nie trzeba więc wiedzieć, od czego zacząć. Wystarczy wiedzieć, że jest coś, czemu warto się przyjrzeć.

Praca nad konkretnymi wyzwaniami i poszukiwanie własnych rozwiązań

Podczas kolejnych sesji klient i coach pracują nad wybranymi sytuacjami, które mają znaczenie dla realizacji ustalonego celu.

Przykładowo, jeśli klient chce ograniczyć odkładanie zadań, nie zaczyna się od automatycznego wprowadzenia kolejnego systemu planowania. Najpierw warto przyjrzeć się temu, co dzieje się w konkretnych sytuacjach.

Czy trudność pojawia się już na etapie rozpoczynania zadania? Czy problemem jest określenie priorytetu, zbyt duża liczba obowiązków, brak jasnego planu, a może obawa przed niedoskonałym wykonaniem pracy?

Coach wspiera klienta w rozpoznawaniu tych mechanizmów poprzez pytania, refleksję i analizę dotychczasowych doświadczeń. Pomaga mu również dostrzegać możliwości, które wcześniej mogły pozostawać niezauważone.

Na tej podstawie klient poszukuje rozwiązań i wybiera te, które chce wypróbować.

Mogą to być zmiany w sposobie organizacji pracy, podziale zadań, komunikowaniu potrzeb, planowaniu odpoczynku czy tworzeniu warunków sprzyjających koncentracji.

W coachingu ADHD istotne jest, aby proponowane działania uwzględniały rzeczywiste możliwości klienta, a nie opierały się wyłącznie na założeniu, że powinien on wykazać się większą samodyscypliną.

Wdrażanie strategii w codziennym życiu i monitorowanie postępów

Praca coachingowa nie kończy się wraz z zakończeniem sesji. Ważnym elementem procesu jest sprawdzanie wypracowanych rozwiązań w codziennych sytuacjach.

Pomiędzy spotkaniami klient powinien podejmować uzgodnione działania, obserwować swoje reakcje, testować nowe strategie i sprawdzać, na ile pomagają mu one w realizacji celu.

Podczas kolejnych sesji wspólnie z coachem przygląda się rezultatom.

Co się sprawdziło? Co okazało się trudniejsze, niż początkowo zakładano? Jakie warunki ułatwiały działanie? Co warto zmienić, aby wypracowana strategia była bardziej użyteczna?

Niepowodzenie nie oznacza, że klient za mało się starał. Jest informacją, która pozwala lepiej zrozumieć jego potrzeby i zmodyfikować przyjęte rozwiązanie.

Celem procesu coachingowego nie jest stworzenie idealnego systemu działania, lecz rozwijanie umiejętności rozpoznawania własnych potrzeb, świadomego podejmowania decyzji i samodzielnego dobierania strategii do zmieniających się okoliczności.

W miarę postępów klient może coraz lepiej rozumieć swój sposób funkcjonowania, korzystać z wypracowanych rozwiązań i rozwijać poczucie sprawczości.

Czy można skorzystać z coachingu ADHD bez formalnej diagnozy?

Tak. Formalna diagnoza ADHD nie jest warunkiem rozpoczęcia procesu coachingowego.

Z coachingu mogą korzystać zarówno osoby, które otrzymały już diagnozę ADHD, jak i te, które dopiero podejrzewają u siebie ADHD i chcą pracować nad konkretnymi trudnościami w codziennym funkcjonowaniu.

Coaching nie polega na diagnozowaniu ADHD ani ocenie, czy klient spełnia kryteria diagnostyczne. Punktem wyjścia są jego aktualne potrzeby, cele i wyzwania, nad którymi chce pracować.

Osoba, która ma trudności z organizacją pracy, rozpoczynaniem zadań, ustalaniem priorytetów czy radzeniem sobie z przeciążeniem, może korzystać ze wsparcia coachingowego niezależnie od tego, czy posiada formalne rozpoznanie ADHD.

Warto jednak pamiętać, że podobne trudności mogą występować również w przebiegu innych zaburzeń lub wynikać z różnych okoliczności życiowych. Jeśli istnieje podejrzenie ADHD, odpowiednim krokiem jest konsultacja ze specjalistą zajmującym się jego diagnozą.

Profesjonalna diagnoza pozwala ustalić, czy obserwowane trudności są związane z ADHD, a także ocenić ewentualne współwystępowanie innych zaburzeń i określić potrzeby dotyczące dalszego wsparcia.

Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszym artykule: Diagnoza ADHD u dorosłego – jak wygląda i kiedy warto ją wykonać? .

Coaching ADHD a psychoterapia – czym się różnią i kiedy warto z nich korzystać?

Coaching ADHD i psychoterapia to dwie różne formy wsparcia, które mogą odpowiadać na odmienne potrzeby osoby z ADHD. W niektórych sytuacjach mogą również wzajemnie się uzupełniać.

Coaching koncentruje się przede wszystkim na aktualnych wyzwaniach klienta, jego celach oraz rozwijaniu praktycznych sposobów działania. Wspiera samoświadomość, wykorzystywanie mocnych stron i wprowadzanie zmian w codziennym funkcjonowaniu.

Psychoterapia jest formą oddziaływania psychologicznego ukierunkowaną między innymi na leczenie zaburzeń psychicznych, pracę nad cierpieniem emocjonalnym, utrwalonymi wzorcami zachowania i trudnościami w relacjach. Jej cele i metody zależą od potrzeb pacjenta oraz stosowanego podejścia terapeutycznego.

Coaching ADHD	Psychoterapia
Praca nad konkretnymi celami i wyzwaniami w codziennym życiu.	Praca nad trudnościami psychicznymi i emocjonalnymi, w tym leczenie zaburzeń psychicznych.
Rozwijanie samoświadomości, zasobów i praktycznych strategii działania.	Wykorzystanie metod terapeutycznych odpowiednich do problemu i potrzeb pacjenta.
Wspieranie klienta w podejmowaniu decyzji, wdrażaniu zmian i realizacji celów.	Praca nad zmianą procesów psychologicznych, zachowań i sposobów przeżywania, zależnie od celów terapii.
Nie obejmuje diagnozowania ani leczenia ADHD.	Może stanowić element leczenia ADHD i zaburzeń współwystępujących.

Osoba z ADHD może korzystać z psychoterapii, coachingu lub obu tych form wsparcia, zależnie od swoich potrzeb.

Przykładowo, psychoterapia może być odpowiednia w przypadku współwystępujących zaburzeń lękowych, depresji czy utrwalonych trudności emocjonalnych. Coaching może natomiast wspierać tę samą osobę w organizacji pracy, realizacji celów zawodowych czy rozwijaniu indywidualnych strategii radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami.

Coaching ADHD nie zastępuje psychoterapii, diagnozy psychologicznej ani leczenia psychiatrycznego. W przypadku trudności wymagających interwencji klinicznej istotne jest skorzystanie z pomocy odpowiedniego specjalisty.

Jakie korzyści może przynieść coaching ADHD?

Korzyści płynące z coachingu ADHD zależą od indywidualnej sytuacji klienta, jego celów, potrzeb oraz przebiegu procesu coachingowego.

Dla jednej osoby najważniejszą zmianą może być znalezienie sposobu na skuteczniejsze planowanie pracy. Dla innej będzie to umiejętność rozpoznawania własnych granic, ograniczenie przeciążenia czy podejmowanie decyzji bez ciągłego podważania własnych możliwości.

Coaching ADHD może wspierać:

• lepsze rozumienie własnego sposobu funkcjonowania, potrzeb i mocnych stron;
• rozwijanie umiejętności planowania, ustalania priorytetów i realizacji celów;
• wypracowywanie indywidualnych strategii radzenia sobie z prokrastynacją i trudnościami w rozpoczynaniu działania;
• rozpoznawanie sytuacji prowadzących do przeciążenia oraz bardziej świadome zarządzanie energią;
• budowanie większego zaufania do siebie, stawianie granic i podejmowanie decyzji zgodnych z własnymi potrzebami;
• rozwijanie poczucia sprawczości i samodzielności w radzeniu sobie z codziennymi wyzwaniami.

Nie oznacza to jednak, że coaching eliminuje objawy i pozwala całkowicie pozbyć się trudności związanych z ADHD. Jego celem jest wspieranie klienta w lepszym rozumieniu własnego funkcjonowania oraz rozwijaniu sposobów działania, które pomagają mu realizować ważne cele i odpowiadają na jego indywidualne potrzeby.

Dla kogo coaching ADHD może być odpowiednią formą wsparcia?

Coaching ADHD jest skierowany do osób, które chcą aktywnie pracować nad konkretnymi wyzwaniami w życiu osobistym lub zawodowym i poszukują wsparcia uwzględniającego specyfikę funkcjonowania z ADHD.

Może być szczególnie przydatny dla osób, które:

• otrzymały diagnozę ADHD w dorosłości i chcą lepiej zrozumieć swój sposób funkcjonowania;
• podejrzewają u siebie ADHD i chcą pracować nad codziennymi trudnościami, niezależnie od procesu diagnostycznego;
• mają trudności z planowaniem, organizacją, ustalaniem priorytetów i realizacją zadań;
• doświadczają przeciążenia, perfekcjonizmu lub trudności w stawianiu granic;
• chcą rozwijać swoje mocne strony, realizować cele zawodowe i osobiste oraz poszukiwać sposobów działania lepiej dopasowanych do własnych potrzeb.

Coaching może być również formą wsparcia dla osób, które przez wiele lat radziły sobie z codziennymi obowiązkami kosztem dużego wysiłku, nieustannego kontrolowania siebie i rezygnowania z własnych potrzeb.

Z zewnątrz mogą być postrzegane jako dobrze zorganizowane, odpowiedzialne i odnoszące sukcesy, podczas gdy ich codzienne funkcjonowanie wiąże się z dużym przeciążeniem.

W takich sytuacjach celem coachingu nie musi być zwiększanie produktywności czy podejmowanie kolejnych wyzwań. Może nim być również poszukiwanie sposobów na realizowanie dotychczasowych obowiązków przy mniejszym obciążeniu oraz budowanie życia, w którym jest więcej przestrzeni na własne potrzeby.

Coaching ADHD w Katowicach i online – jak rozpocząć współpracę?

W Centrum Dobry Psycholog oferujemy indywidualny coaching ADHD dla osób dorosłych z ADHD lub jego podejrzeniem. Spotkania odbywają się stacjonarnie w Katowicach oraz online.

Autorka artykułu: Patrycja Mordziołek

ADHD Coach

Katowice i online

W swojej pracy wspieram przede wszystkim kobiety z ADHD lub jego podejrzeniem, które chcą lepiej rozumieć własny sposób funkcjonowania i skuteczniej radzić sobie z wyzwaniami w życiu osobistym oraz zawodowym.

Podczas sesji pracujemy nad konkretnymi celami, rozpoznajemy mocne strony i poszukujemy rozwiązań dopasowanych do indywidualnych potrzeb. Łączę empatyczne podejście z uporządkowanym procesem coachingowym, w którym jest przestrzeń zarówno na refleksję, jak i na praktyczne działania.

Nie szukamy sposobu, żebyś lepiej się dopasowała. Szukamy sposobów, które są lepiej dopasowane do Ciebie.

Dowiedz się więcej o coachingu ADHD