5 mitów na temat ADHD u dorosłych. Co jest prawdą, a co nie?

Dlaczego wokół ADHD u dorosłych narosło tak wiele mitów?

Świadomość na temat ADHD u dorosłych w ostatnich latach wyraźnie wzrosła. Coraz więcej osób szuka informacji na temat objawów, diagnozy i codziennego funkcjonowania z tym zaburzeniem. Jednocześnie w przestrzeni publicznej pojawia się wiele uproszczeń i nieprawdziwych informacji, które utrwalają błędne przekonania. Część mitów wynika z tego, że przez wiele lat ADHD kojarzono przede wszystkim z dziećmi. Inne są efektem krótkich materiałów publikowanych w mediach społecznościowych, które często upraszczają złożony obraz zaburzenia lub przedstawiają pojedyncze objawy jako pewny wyznacznik ADHD. Nie pomaga również to, że wiele osób utożsamia trudności z koncentracją lub zapominanie z ADHD, choć takie objawy mogą mieć wiele różnych przyczyn. W rzeczywistości ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, którego obraz może być bardzo zróżnicowany. Dlatego warto opierać swoją wiedzę na rzetelnych źródłach i aktualnych rekomendacjach specjalistów, a nie na obiegowych opiniach. Poznanie faktów pozwala lepiej zrozumieć osoby z ADHD i ograniczyć szkodliwe stereotypy.

Mit: Wszyscy dorośli z ADHD mają takie same objawy

To jeden z najczęściej powtarzanych mitów. Wiele osób wyobraża sobie, że ADHD u dorosłych zawsze wygląda tak samo i u każdej osoby powoduje identyczne trudności. W praktyce obraz zaburzenia może być bardzo różny. U jednej osoby dominują problemy z organizacją, planowaniem i kończeniem rozpoczętych zadań. Ktoś inny przede wszystkim zmaga się z impulsywnością, częstym rozpraszaniem uwagi lub trudnością w utrzymaniu koncentracji podczas wykonywania monotonnych czynności. Zdarza się również, że najbardziej odczuwalnym objawem jest wewnętrzny niepokój, a nie nadmierna aktywność ruchowa.

Objawy mogą różnić się także pod względem nasilenia. Nie każda osoba doświadcza wszystkich symptomów, a ich wpływ na codzienne funkcjonowanie zależy między innymi od wieku, wykonywanej pracy, stosowanych strategii radzenia sobie oraz współwystępujących trudności psychicznych. Z tego powodu dwie osoby z rozpoznaniem ADHD mogą mieć zupełnie inne doświadczenia. Właśnie dlatego nie warto porównywać swoich objawów z historiami innych osób ani zakładać, że ADHD zawsze wygląda w określony sposób. Indywidualny przebieg zaburzenia jest normą, a nie wyjątkiem.

Potrzebujesz skonsultować swój problem z terapeutą?

W Centrum Psychologicznym „Dobry Psycholog” oferujemy szerokie wsparcie w pozytywnej atmosferze. Bez oceniania. Z pełną poufnością.

miejsce: Katowice / Wolisz online? Nie ma problemu!

Zobacz dostępne terapie

Mit: ADHD u dorosłych oznacza lenistwo, brak dyscypliny i wymówki

To jeden z najbardziej krzywdzących mitów dotyczących ADHD u dorosłych. Osoby z tym zaburzeniem często słyszą, że wystarczy lepiej się zorganizować, bardziej się postarać lub wykazać większą samodyscypliną. Takie przekonanie nie ma jednak potwierdzenia w wiedzy naukowej. Trudności charakterystyczne dla ADHD wynikają z zaburzeń funkcji wykonawczych, czyli procesów odpowiedzialnych między innymi za planowanie, organizację, kontrolę impulsów oraz utrzymywanie uwagi. W praktyce może to oznaczać odkładanie zadań na później, problemy z dotrzymywaniem terminów czy trudność w rozpoczynaniu obowiązków, nawet jeśli dana osoba doskonale zdaje sobie sprawę z ich znaczenia.

Wiele osób z ADHD wkłada ogromny wysiłek w wykonywanie codziennych obowiązków. Często opracowują własne sposoby organizacji pracy, korzystają z przypomnień, kalendarzy czy list zadań, aby ograniczyć wpływ objawów na życie zawodowe i prywatne. Z zewnątrz ten wysiłek bywa jednak niewidoczny, co sprzyja powstawaniu błędnych ocen. Sprowadzanie ADHD do lenistwa lub braku motywacji może prowadzić do poczucia winy, obniżonej samooceny i niezrozumienia ze strony otoczenia. W rzeczywistości trudności osób z ADHD mają podłoże neurorozwojowe i nie wynikają z braku chęci do działania.

Mit: Każdy ma dziś ADHD

W ostatnich latach temat ADHD stał się znacznie bardziej widoczny w mediach i internecie. Z jednej strony zwiększyło to świadomość społeczną, z drugiej doprowadziło do przekonania, że niemal każdy może rozpoznać u siebie ADHD na podstawie pojedynczych zachowań. Problemy z koncentracją, zapominanie czy odkładanie obowiązków zdarzają się większości ludzi. Mogą wynikać ze stresu, przemęczenia, niedoboru snu, przeciążenia obowiązkami lub wielu innych czynników. Same w sobie nie świadczą o obecności ADHD.

Aby rozpoznać ADHD u dorosłych, objawy muszą spełniać określone kryteria diagnostyczne. Powinny utrzymywać się od dzieciństwa, występować w różnych obszarach życia oraz w istotny sposób wpływać na codzienne funkcjonowanie. Dopiero całościowa ocena przeprowadzona przez specjalistę pozwala ustalić, czy trudności rzeczywiście wynikają z ADHD. Większa świadomość na temat tego zaburzenia jest potrzebna, jednak nie oznacza, że każda osoba mająca problemy z koncentracją lub organizacją spełnia kryteria diagnozy ADHD.

Mit: Osoba z ADHD nie potrafi się na niczym skupić

Wiele osób uważa, że ADHD oznacza całkowity brak koncentracji. To nieprawda. ADHD nie polega na niemożności skupienia uwagi, lecz na trudnościach z jej regulowaniem i utrzymywaniem w zależności od sytuacji. Osoby z ADHD często mają problem z wykonywaniem monotonnych lub mało angażujących zadań. Trudniej jest im utrzymać uwagę podczas długich spotkań, pracy administracyjnej czy czynności wymagających powtarzalności. Jednocześnie mogą przez wiele godzin intensywnie koncentrować się na aktywnościach, które są dla nich interesujące lub wyjątkowo angażujące. To zjawisko określane jest jako hiperfokus. Choć może ułatwiać wykonywanie niektórych zadań, nie oznacza kontroli nad koncentracją. Osoba z ADHD może mieć trudność z przerwaniem wykonywanej czynności lub zauważeniem, że poświęca jej znacznie więcej czasu, niż planowała. Dlatego stwierdzenie, że osoby z ADHD nie potrafią się skupić, jest dużym uproszczeniem. Znacznie trafniej można powiedzieć, że mają trudności z elastycznym kierowaniem uwagą i dostosowywaniem jej do aktualnych wymagań.

Mit: ADHD u dorosłych łatwo rozpoznać samodzielnie

Rosnąca liczba materiałów na temat ADHD sprawiła, że wiele osób próbuje samodzielnie ocenić, czy ma to zaburzenie. Krótkie filmy w mediach społecznościowych, internetowe quizy czy listy objawów mogą być punktem wyjścia do poszukiwania informacji, ale nie stanowią podstawy do postawienia diagnozy. Wiele symptomów przypisywanych ADHD może występować również w innych zaburzeniach lub być konsekwencją przewlekłego stresu, problemów ze snem, wypalenia zawodowego czy zaburzeń lękowych. Dlatego pojedyncze symptomy nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, z czego wynikają odczuwane trudności.

Rozpoznanie ADHD u dorosłych wymaga kompleksowej oceny przeprowadzonej przez specjalistę. Uwzględnia ona między innymi historię objawów, ich wpływ na codzienne funkcjonowanie oraz wykluczenie innych możliwych przyczyn. Dopiero na podstawie takiej oceny można wiarygodnie potwierdzić lub wykluczyć ADHD. Jeżeli pojawiające się trudności utrzymują się od dłuższego czasu i wpływają na życie zawodowe, relacje lub codzienne obowiązki, warto skonsultować się ze specjalistą zamiast opierać się wyłącznie na informacjach znalezionych w internecie.

Co warto zapamiętać o mitach na temat ADHD u dorosłych

Mity na temat ADHD u dorosłych często prowadzą do nieporozumień i utrwalają stereotypy, które utrudniają właściwe rozumienie tego zaburzenia. W efekcie wiele osób przez lata bagatelizuje swoje trudności lub spotyka się z ocenami, że brakuje im motywacji, samodyscypliny czy zaangażowania.

Warto pamiętać, że ADHD u dorosłych może wyglądać różnie u każdej osoby, a pojedyncze objawy nie są wystarczające do postawienia diagnozy. Rzetelna wiedza oraz korzystanie z wiarygodnych źródeł informacji pomagają odróżnić fakty od mitów i lepiej zrozumieć, z jakimi wyzwaniami mierzą się osoby z tym zaburzeniem.

Podejrzewasz u siebie ADHD? Nie opieraj się wyłącznie na informacjach z internetu

Jeśli od dłuższego czasu zauważasz u siebie trudności z koncentracją, organizacją, planowaniem lub impulsywnością, warto skonsultować się ze specjalistą. W Centrum Dobry Psycholog prowadzimy kompleksową diagnozę ADHD u dorosłych z wykorzystaniem wystandaryzowanych narzędzi diagnostycznych oraz szczegółowego wywiadu. Umów konsultację i sprawdź, czy Twoje objawy rzeczywiście mogą wskazywać na ADHD.

Informacje z artykułu nie są poradą lekarską

Artykuły na blogu nie mają charakteru porady lekarskiej. Choć pisano je z dołożeniem starań, by informacje w nich podane były rzetelne, autorzy nie mają wykształcenia medycznego. Jeśli szukasz pomocy lekarskiej, zapraszamy do zamówienia konsultacji na stronie poradni lub do kontaktu ze swoim lekarzem.